Begrippen A–Z
Geldbegrippen, simpel uitgelegd.
99 begrippen in gewone taal. Kom je een woord tegen dat je niet kent, zoek het hier op. Wil je er meer over lezen, dan zoek je met één klik door in de kennisbank.
A
- A-code
- Een achterstandsmelding bij het BKR als je een lening langere tijd niet betaalt. Maakt een hypotheek meestal onmogelijk.
Artikelen over A-code → - Aandeel
- Een klein stukje eigendom van een bedrijf. De waarde stijgt of daalt met hoe het bedrijf het doet en wat beleggers ervan verwachten.
Artikelen over Aandeel → - Aanloopfase
- De twee jaar na je studie waarin je nog niet hoeft af te lossen aan DUO. De rente loopt wel.
Artikelen over Aanloopfase → - Accumulerend
- Een fonds dat ontvangen dividend automatisch opnieuw belegt in plaats van het uit te keren.
Artikelen over Accumulerend → - Aflosfase
- De periode waarin je elke maand verplicht een deel van je studieschuld terugbetaalt.
Artikelen over Aflosfase → - Aflosvrije periode
- Maanden waarin je niets aan DUO hoeft te betalen, samen hoogstens 60. De rente loopt door en de aflosfase schuift op.
Artikelen over Aflosvrije periode → - Algemene heffingskorting
- Een korting op je belasting die iedereen krijgt. In 2026 maximaal € 3.115, en lager naarmate je meer verdient.
Artikelen over Algemene heffingskorting → - Annuïteitenhypotheek
- Een hypotheek waarbij je elke maand ongeveer hetzelfde bruto bedrag betaalt. In het begin is dat vooral rente, later vooral aflossing.
Artikelen over Annuïteitenhypotheek → - AOW
- Het basispensioen van de overheid. Je bouwt 2 procent per jaar op in de 50 jaar vóór je AOW-leeftijd.
Artikelen over AOW → - Arbeidskorting
- Een extra belastingkorting voor mensen die werken. In 2026 maximaal € 5.685.
Artikelen over Arbeidskorting →
B
- Beleggerscompensatie
- Een vangnet als een bank of broker failliet gaat en jouw beleggingen door een fout niet terug te vinden zijn. In Nederland maximaal 20.000 euro per persoon; koersdaling valt er niet onder.
Artikelen over Beleggerscompensatie → - Beleggerscompensatiestelsel
- Een regeling die tot 20.000 euro per persoon vergoedt als een beleggingsonderneming failliet gaat en jouw beleggingen of geld niet kan teruggeven. Koersverlies valt er niet onder.
Artikelen over Beleggerscompensatiestelsel → - Betalingsregeling
- Een afspraak met een schuldeiser om een rekening in delen te betalen.
Artikelen over Betalingsregeling → - Bijzonder tarief
- Het hogere belastingpercentage op eenmalige betalingen zoals vakantiegeld of een dertiende maand, omdat je kortingen al over je maandloon zijn verdeeld.
Artikelen over Bijzonder tarief → - BKR
- Bureau Krediet Registratie. Houdt bij welke leningen je hebt en of je op tijd betaalt.
Artikelen over BKR → - Borgtochtprovisie
- De eenmalige kosten voor NHG. In 2026 is dat 0,4 procent van je hypotheekbedrag.
Artikelen over Borgtochtprovisie → - Bouwrente
- Rente die je bij nieuwbouw aan de bouwer betaalt over de tijd voordat jij eigenaar bent.
Artikelen over Bouwrente → - Broker
- Een bedrijf of app waarmee je beleggingen kunt kopen, verkopen en bewaren.
Artikelen over Broker → - Brutoloon
- Je loon vóór belasting en premies. Dit bedrag spreek je af met je werkgever.
Artikelen over Brutoloon →
C
- Canon
- De jaarlijkse vergoeding die je betaalt voor het gebruik van grond in erfpacht.
Artikelen over Canon → - Coupon
- De rente die je op een obligatie krijgt, meestal één keer per jaar.
Artikelen over Coupon → - Creditcard
- Een kaart waarmee je eerst met geld van de uitgever betaalt en later terugbetaalt. Bij een limiet boven 250 euro staat hij bij het BKR.
Artikelen over Creditcard →
D
- Debitcard
- Een betaalkaart waarmee het geld direct van je eigen rekening gaat. Veel banken geven een Visa Debit of Mastercard Debit die ook online en in het buitenland werkt.
Artikelen over Debitcard → - Deposito
- Een spaarvorm waarbij je geld voor een vaste periode vastzet tegen een vaste rente. Eerder opnemen kan vaak niet of kost geld.
Artikelen over Deposito → - Depositogarantie
- De overheid betaalt spaargeld tot 100.000 euro per persoon per bank terug als een bank omvalt. Het land van de bankvergunning bepaalt welk stelsel geldt.
Artikelen over Depositogarantie → - Depositogarantiestelsel
- De regeling die je spaargeld tot € 100.000 per persoon per bank beschermt als een bank failliet gaat.
Artikelen over Depositogarantiestelsel → - Dividend
- Een deel van de winst dat een bedrijf uitkeert aan zijn aandeelhouders. Het is niet gegarandeerd.
Artikelen over Dividend → - Dividendbelasting
- Belasting die een Nederlands bedrijf inhoudt op dividend, 15 procent. Als inwoner van Nederland kun je die meestal verrekenen met je inkomstenbelasting.
Artikelen over Dividendbelasting → - Doorlopend krediet
- Een lening met een limiet waarbinnen je steeds opnieuw kunt opnemen en terugbetalen. De rente is meestal variabel.
Artikelen over Doorlopend krediet → - Draagkracht
- Hoeveel je kunt betalen op basis van je inkomen. DUO kan je maandbedrag daarop aanpassen.
Artikelen over Draagkracht →
E
- Eenmalig verhoogde vrijstelling
- Een hoger bedrag dat ouders één keer belastingvrij aan een kind van 18 tot 40 mogen schenken. In 2026 is dat € 33.129.
Artikelen over Eenmalig verhoogde vrijstelling → - Eigen risico
- Het deel van je zorgkosten dat je eerst zelf betaalt. In 2026 is dat € 385 per jaar. De huisarts valt erbuiten.
Artikelen over Eigen risico → - Eigenwoningforfait
- Een bedrag dat je bij je inkomen optelt omdat je in je eigen huis woont. Meestal 0,35 procent van de WOZ-waarde.
Artikelen over Eigenwoningforfait → - Erfpacht
- Je bent eigenaar van het huis, maar huurt de grond van een ander, vaak de gemeente.
Artikelen over Erfpacht → - ETF
- Een fonds dat op de beurs wordt verhandeld zoals een aandeel en vaak een index volgt. Daarmee koop je in één keer veel bedrijven.
Artikelen over ETF → - EU-paspoort
- Een vergunning uit één EU-land waarmee een bank of broker ook in andere EU-landen mag werken. Het hoofdtoezicht blijft in het eigen land.
Artikelen over EU-paspoort → - Execution-only
- Een beleggingsdienst waarbij de aanbieder alleen jouw opdrachten uitvoert. Je krijgt geen persoonlijk advies en kiest zelf.
Artikelen over Execution-only →
F
- Familiehypotheek
- Een lening voor je eigen huis van je ouders of een ander familielid, met afspraken zoals bij een bank.
Artikelen over Familiehypotheek → - Forfaitair rendement
- Het rendement dat de Belastingdienst in box 3 voor je veronderstelt, los van wat je echt verdiende.
Artikelen over Forfaitair rendement →
H
- Heffingsvrij vermogen
- Het deel van je vermogen in box 3 waarover je geen belasting betaalt. In 2026 is dat 59.357 euro per persoon.
Artikelen over Heffingsvrij vermogen → - Hoofdelijke aansprakelijkheid
- De bank kan van ieder van jullie de hele hypotheekschuld vragen, niet alleen jouw deel.
Artikelen over Hoofdelijke aansprakelijkheid → - Huurtoeslag
- Een bijdrage in de huur van een zelfstandige woning, afhankelijk van je huur, inkomen, leeftijd en vermogen.
Artikelen over Huurtoeslag →
I
- IBAN
- Je internationale rekeningnummer. De eerste twee letters laten zien in welk land de rekening is geregistreerd, zoals NL of DE.
Artikelen over IBAN → - Incassokosten
- Extra kosten die je moet betalen als je na een aanmaning nog steeds niet betaalt. Voor consumenten minstens 40 euro.
Artikelen over Incassokosten → - Index
- Een lijst van bedrijven volgens vaste regels, zoals de S&P 500 of de MSCI World. Een index laat zien hoe een deel van de beurs het doet.
Artikelen over Index → - Indexfonds
- Een fonds dat een index zo precies mogelijk namaakt, zonder dat een manager zelf aandelen kiest. Vaak met lage kosten.
Artikelen over Indexfonds → - Inflatie
- De stijging van de prijzen in een jaar. Bij inflatie kun je met hetzelfde geld minder kopen.
Artikelen over Inflatie → - Inkomensverklaring ondernemer
- Een rapport van een erkend bureau dat je toetsinkomen als zzp'er vaststelt. Nodig voor een hypotheek met NHG.
Artikelen over Inkomensverklaring ondernemer → - Intentieverklaring
- Een verklaring van je werkgever dat hij van plan is je tijdelijke contract vast te maken. Het is geen juridische belofte.
Artikelen over Intentieverklaring →
J
- Jaarlijks kostenpercentage
- De totale kosten van een lening per jaar, inclusief rente en andere kosten. Handig om leningen te vergelijken.
Artikelen over Jaarlijks kostenpercentage → - JKP (jaarlijks kostenpercentage)
- Alle kosten van een lening samen, uitgedrukt als percentage per jaar. Handig om leningen eerlijk te vergelijken.
Artikelen over JKP (jaarlijks kostenpercentage) → - Jubelton
- Een vroegere extra hoge belastingvrije schenking voor een eigen woning. Sinds 2024 bestaat die niet meer.
Artikelen over Jubelton →
K
- Kasrondje
- Je leent van je ouders en zij schenken je los daarvan elk jaar een bedrag. Lening en schenking moeten echt los van elkaar staan.
Artikelen over Kasrondje → - Koperskorting
- De korting op de marktwaarde die je krijgt bij regelingen zoals Koopgarant of Slimmer Kopen. Bij verkoop betaal je die terug.
Artikelen over Koperskorting → - Kosten koper (k.k.)
- De bijkomende kosten bij het kopen van een bestaand huis, zoals notaris, taxatie, advies en overdrachtsbelasting. Die betaal je met eigen geld.
Artikelen over Kosten koper (k.k.) → - Kredietlimiet
- Het maximale bedrag dat je met een creditcard of doorlopend krediet mag lenen. Bij een hypotheek telt 2 procent hiervan mee als maandlast.
Artikelen over Kredietlimiet → - Kwijtschelding
- Een schuld die je niet meer hoeft te betalen. Bij DUO gebeurt dit met wat er na de volledige aflosfase nog over is.
Artikelen over Kwijtschelding →
L
- Leennormen
- De regels die de overheid elk jaar vaststelt over hoeveel je maximaal mag lenen voor een huis.
Artikelen over Leennormen → - Lineaire hypotheek
- Een hypotheek waarbij je elke maand hetzelfde bedrag aflost. Je maandlast begint hoog en wordt elk jaar lager.
Artikelen over Lineaire hypotheek → - Loonheffing
- Het voorschot op je inkomstenbelasting en premies dat je werkgever elke maand van je loon inhoudt.
Artikelen over Loonheffing → - Loonheffingskorting
- De heffingskortingen die je werkgever per maand verrekent. Je laat dit maar bij één werkgever tegelijk toepassen.
Artikelen over Loonheffingskorting → - Lopende kosten
- De jaarlijkse kosten van een fonds of ETF, uitgedrukt als percentage. Ze worden verrekend in de koers, dus je ziet ze niet als losse afschrijving.
Artikelen over Lopende kosten → - Lopende kosten (TER)
- De jaarlijkse kosten van een fonds als percentage van je belegging. Ze gaan automatisch van de waarde van het fonds af.
Artikelen over Lopende kosten (TER) →
M
- Marktconforme rente
- Een rente die ongeveer gelijk is aan wat een bank voor een vergelijkbare lening zou vragen. Nodig om rente op een familielening te mogen aftrekken.
Artikelen over Marktconforme rente → - Maximaal kredietvergoedingspercentage
- De hoogste rente die een aanbieder mag vragen op consumptief krediet. Sinds 1 januari 2026 is dat 12 procent per jaar.
Artikelen over Maximaal kredietvergoedingspercentage → - Meerwerk
- Extra's die je bij een nieuwbouwhuis bestelt bovenop de standaarduitvoering, zoals een dakkapel of betere keuken.
Artikelen over Meerwerk →
N
- Nettoloon
- Wat er na aftrek van loonheffing en je deel van de pensioenpremie op je rekening komt.
Artikelen over Nettoloon → - NHG
- Nationale Hypotheek Garantie: een vangnet dat je restschuld kan kwijtschelden als je buiten je schuld met verlies moet verkopen. Vaak krijg je er ook rentekorting mee.
Artikelen over NHG → - Noodbuffer
- Spaargeld dat je apart houdt voor onverwachte uitgaven of een tijdelijk lager inkomen.
Artikelen over Noodbuffer →
O
- Obligatie
- Een lening aan een bedrijf of overheid. Je krijgt meestal een vaste rente en aan het eind je inleg terug.
Artikelen over Obligatie → - Overdrachtsbelasting
- Belasting die je betaalt als een bestaand huis op jouw naam komt. Voor je eigen woning is dat 2 procent.
Artikelen over Overdrachtsbelasting → - Overwaarde
- Het verschil tussen wat een huis waard is en de hypotheek die erop staat.
Artikelen over Overwaarde →
P
- Peiljaar
- Het jaar waarvan DUO je inkomen gebruikt om je draagkracht te berekenen. Dat is meestal twee jaar terug.
Artikelen over Peiljaar → - Periodiek beleggen
- Automatisch elke week of maand een vast bedrag beleggen. Zo spreid je je instapmomenten en hoef je niet zelf te timen.
Artikelen over Periodiek beleggen → - Perspectiefverklaring
- Een verklaring van je uitzendbureau over je kansen op werk, zodat je als flexwerker een hypotheek kunt krijgen. Je moet er minstens 52 weken werken.
Artikelen over Perspectiefverklaring → - Prepaid creditcard
- Een kaart waar je eerst zelf geld op zet. Je leent dus niks en er is geen BKR-registratie.
Artikelen over Prepaid creditcard →
R
- Rente op rente
- Groei op eerdere groei. Wat je inleg oplevert, groeit zelf ook weer mee.
Artikelen over Rente op rente →
S
- Samenlevingscontract
- Een contract waarin samenwoners afspraken vastleggen over geld, bezit en wat er gebeurt als ze uit elkaar gaan.
Artikelen over Samenlevingscontract → - Schenkbelasting
- Belasting die je betaalt over een geldcadeau dat boven de vrijstelling uitkomt. De ontvanger doet de aangifte.
Artikelen over Schenkbelasting → - SF15
- Terugbetaalregels van DUO voor oudere studieschulden, met maximaal 15 jaar aflossen. Je betaalt hoogstens 12 procent van je inkomen boven een drempel.
Artikelen over SF15 → - SF35
- Terugbetaalregels van DUO waarbij je een studieschuld in maximaal 35 jaar aflost. Je betaalt hoogstens 4 procent van je inkomen boven een drempel.
Artikelen over SF35 → - Spaarplatform
- Een website of app waarmee je via één account kunt sparen bij verschillende banken, vaak in andere Europese landen.
Artikelen over Spaarplatform → - Spreiding
- Je geld over veel verschillende beleggingen verdelen, zodat één tegenvaller minder pijn doet.
Artikelen over Spreiding → - Starterslening
- Een extra lening via je gemeente en SVn voor het gat tussen je hypotheek en de koopsom. De eerste drie jaar betaal je er niets voor.
Artikelen over Starterslening → - Startersvrijstelling
- Regeling waardoor je tussen 18 en 35 jaar eenmalig geen overdrachtsbelasting betaalt, als het huis niet duurder is dan 555.000 euro (2026).
Artikelen over Startersvrijstelling →
T
- Taxatierapport
- Een rapport van een taxateur met de marktwaarde van een huis. De bank bepaalt daarmee hoeveel je maximaal kunt lenen.
Artikelen over Taxatierapport → - Toetsingsinkomen
- Het inkomen waarmee Dienst Toeslagen rekent. Meestal is dat je verzamelinkomen uit de belastingaangifte.
Artikelen over Toetsingsinkomen → - Toetsrente
- De rente waarmee de bank rekent als je de rente korter dan tien jaar vastzet. In 2026 was die 5 procent.
Artikelen over Toetsrente →
U
- Uitkerend
- Een fonds dat ontvangen dividend uitbetaalt aan de beleggers, bijvoorbeeld elk kwartaal of jaar.
Artikelen over Uitkerend →
V
- Vakantiegeld
- Loon dat je het hele jaar opbouwt, minstens 8 procent van je brutoloon, en meestal in mei of juni krijgt.
Artikelen over Vakantiegeld → - Valutarisico
- Het risico dat je belegging in euro's minder waard wordt doordat een andere munt, zoals de dollar, daalt ten opzichte van de euro.
Artikelen over Valutarisico → - Variabele rente
- Een rente die de bank op elk moment mag verhogen of verlagen. Gebruikelijk bij vrij opneembare spaarrekeningen.
Artikelen over Variabele rente → - Voorbehoud van financiering
- Een afspraak in de koopovereenkomst waardoor je de koop zonder boete kunt ontbinden als je geen hypotheek krijgt.
Artikelen over Voorbehoud van financiering → - Voorlopige aanslag
- Een schatting van je belasting voor het lopende jaar, waarmee je per maand geld terugkrijgt of betaalt.
Artikelen over Voorlopige aanslag →
W
- Waarborgsom
- Een bedrag van meestal 10 procent van de koopprijs dat je bij de notaris stort als zekerheid. Haak je zonder geldige reden af, dan ben je het kwijt.
Artikelen over Waarborgsom → - Wet toekomst pensioenen
- De wet waardoor pensioenregelingen overstappen naar een stelsel met meer een eigen pensioenpot. Uiterlijk op 1 januari 2028 moet iedereen over zijn.
Artikelen over Wet toekomst pensioenen → - Woonquote
- Het deel van je bruto inkomen dat je maximaal aan rente en aflossing mag uitgeven. Ook wel financieringslastpercentage genoemd.
Artikelen over Woonquote → - WOZ-waarde
- De waarde van je huis zoals de gemeente die elk jaar vaststelt. Belastingen zoals het eigenwoningforfait worden daarop gebaseerd.
Artikelen over WOZ-waarde →
Z
- Zorgtoeslag
- Een bijdrage van de overheid in je zorgpremie als je inkomen en vermogen niet te hoog zijn.
Artikelen over Zorgtoeslag →
Dit is uitleg, geen persoonlijk advies. Regels en bedragen kunnen veranderen. Bijgewerkt oktober 2026.